Friday, November 23, 2007
Friday, November 16, 2007
TRICHOMONIASIS
Ubwoko: Iterwa na bagiteri yitwa Trichomonas vaginalis
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo abantu basangiye imyenda cyangwa essui-main kuko trichomoniasis ishobora kuba kuri ibyo bintu.
Ibimenyetso:
ku bagore
-urufuro rwinshi rusa n'umuhondo uvanze n'icyatsi kibisi mu gituba
-kubabara mu kunyara
-kubabara mu guhuza igitsina n'undi muntu
-kubabara no kokerwa mu gituba
-hari igihe nta bimenyetso bigaragara
ku bagabo
-hari igihe nta bimenyetso bigaragara
-kuribwa mu kayoboro ko kunyariramo,
-kuribwa ku mutwe w'imboro
-kumva uruhu rw'imboro rukurya
Umuti:Hari antibiotiques ziyivura ariko ni byiza ko abahuza ibitsina bivuza bombi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Trichomoniasis ,kubera kokerwa hari aho umubiri uba utagifatanye bishobora gutuma umurwayi wayo yakwandura Sida akanayitera abandi byihuse.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: ishobora gutuma umugore abyara igihe kitageze.
Kuyirinda
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-Irinde gusangira essui-main cyangwa imyenda n'undi muntu kugira ngo utayandurira hanze yo guhuza ibitsina.
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo abantu basangiye imyenda cyangwa essui-main kuko trichomoniasis ishobora kuba kuri ibyo bintu.
Ibimenyetso:
ku bagore
-urufuro rwinshi rusa n'umuhondo uvanze n'icyatsi kibisi mu gituba
-kubabara mu kunyara
-kubabara mu guhuza igitsina n'undi muntu
-kubabara no kokerwa mu gituba
-hari igihe nta bimenyetso bigaragara
ku bagabo
-hari igihe nta bimenyetso bigaragara
-kuribwa mu kayoboro ko kunyariramo,
-kuribwa ku mutwe w'imboro
-kumva uruhu rw'imboro rukurya
Umuti:Hari antibiotiques ziyivura ariko ni byiza ko abahuza ibitsina bivuza bombi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Trichomoniasis ,kubera kokerwa hari aho umubiri uba utagifatanye bishobora gutuma umurwayi wayo yakwandura Sida akanayitera abandi byihuse.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: ishobora gutuma umugore abyara igihe kitageze.
Kuyirinda
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-Irinde gusangira essui-main cyangwa imyenda n'undi muntu kugira ngo utayandurira hanze yo guhuza ibitsina.
SYPHILIS
Ubwoko:BACTERIE
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo ibisebe byayo bikoze ku mubiri ukomeretse w'undi muntu
Ibimenyetso:udusebe n'inturugunyu bitababaza ku gitsina cyangwa ahandi ku mubiri. Iyo itavuwe,
- ishobora kugutera uburibwe bwo kwishimagura,
-umuriro utewe na anjine ibabaza,
-gutakaza umusatsi,
-n'inturugunyu hirya no hino mu mubiri.
Umuti:Iyi ndwara ivurwa na penicillin, ariko ibyo yangije ku mubiri ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi:Iyo Syphilis itavuwe ishobora kwangiza umutima, ubwonko, amaso, imyakura, amagufwa, amahuriro y'ingingo ndetse ishobora gutera urupfu. Umurwayi wa Syphilis aba afite ibyago byo kuba yakwandura SIDA mu buryo bworoshye.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: Iyo itavuwe umubyeyi ashobora kuyanduza umwana uri mu nda
Kuyirinda
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
Ushobora kuyandura nubwo wakoresha agakingirizo biturutse ku dusebe tuba turi mu mpande y'igitsina.
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo ibisebe byayo bikoze ku mubiri ukomeretse w'undi muntu. 25% y'abarwayi ba Syphilis babyara abana bapfuye cyangwa abana bagahita bapfa bakimara kuvuka. 40-70% babyara abana barwaye Syphilis. Iyo itavumbuwe hakiri kare Syphilis ishobora kwangiza umutima, amaso n'ubwonko by'umwana.
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo ibisebe byayo bikoze ku mubiri ukomeretse w'undi muntu
Ibimenyetso:udusebe n'inturugunyu bitababaza ku gitsina cyangwa ahandi ku mubiri. Iyo itavuwe,
- ishobora kugutera uburibwe bwo kwishimagura,
-umuriro utewe na anjine ibabaza,
-gutakaza umusatsi,
-n'inturugunyu hirya no hino mu mubiri.
Umuti:Iyi ndwara ivurwa na penicillin, ariko ibyo yangije ku mubiri ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi:Iyo Syphilis itavuwe ishobora kwangiza umutima, ubwonko, amaso, imyakura, amagufwa, amahuriro y'ingingo ndetse ishobora gutera urupfu. Umurwayi wa Syphilis aba afite ibyago byo kuba yakwandura SIDA mu buryo bworoshye.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: Iyo itavuwe umubyeyi ashobora kuyanduza umwana uri mu nda
Kuyirinda
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
Ushobora kuyandura nubwo wakoresha agakingirizo biturutse ku dusebe tuba turi mu mpande y'igitsina.
-ishobora kwandura bitanyuze mu gitsina iyo ibisebe byayo bikoze ku mubiri ukomeretse w'undi muntu. 25% y'abarwayi ba Syphilis babyara abana bapfuye cyangwa abana bagahita bapfa bakimara kuvuka. 40-70% babyara abana barwaye Syphilis. Iyo itavumbuwe hakiri kare Syphilis ishobora kwangiza umutima, amaso n'ubwonko by'umwana.
SIDA
Ubwoko: Virusi
Uburyo yanduramo:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-gusangira inshinge zo kwitera ibiyobyabwenge
-kwipfumura amatwi cyangwa se ahandi ku mubiri ukoresheje ibikoresho by'umuntu wanduye
-guterwamo amaraso adapimye y'umuntu urwaye
-kuyanduza umwana uri mu nda, avuka cyangwa yonka
Ibimenyetso:
Abantu banwe nta bimenyetso bagaragaza bakimara kwandura. Abandi barwara ibicurane, umutwe, kubura ubushake bwo kurya, gutakaza ibiro, no kugira ibiturugunyu mu mu mubiri. Ibimenyetso bishobora guhita bizimira mu cyumweru kimwe cyangwa ukwezi, noneho virusi ikaba yakwibera mu mubiri imyaka igashira ariko irimo kumunga uburyo umubiri ukoresha ngo wirinde indwara. Yamara kumaramo umubiri imbaraga ikabona ikigaragaza.
Umuti: Nta muti uraboneka. Imiti irwanya Virusi ijya ikoreshwa ngo yongere ubuzima bw'umuntu wanduye agakoko ka SIDA, indi miti ikoreshwa mu kurwanya indwara z'ibyuririzi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Umuntu uwo ari we wese wanduye virusi ya SIDA aba azarwara SIDA kandi ikazamuhitana.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: 20-30% by'abana babyawe n'ababyeyi barwaye SIDA na bo barayandura ikagaragaza ibimenyetso byayo muri bo nyuma y'umwaka. Muri aba bana 20% bapfa batagejeje amezi 18. Imiti irwanya SIDA umubyeyi afata igihe atwite igabanya cyane ibyago umwana aba afite byo kuyandura ari mu nda.
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-irinde gusangira inshinge n'abandi
-ganira na muganga ibyerekeranye n'uburyo wakwirinda
-baza niba amaraso ugiye guterwa yarapimwe.
Uburyo yanduramo:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-gusangira inshinge zo kwitera ibiyobyabwenge
-kwipfumura amatwi cyangwa se ahandi ku mubiri ukoresheje ibikoresho by'umuntu wanduye
-guterwamo amaraso adapimye y'umuntu urwaye
-kuyanduza umwana uri mu nda, avuka cyangwa yonka
Ibimenyetso:
Abantu banwe nta bimenyetso bagaragaza bakimara kwandura. Abandi barwara ibicurane, umutwe, kubura ubushake bwo kurya, gutakaza ibiro, no kugira ibiturugunyu mu mu mubiri. Ibimenyetso bishobora guhita bizimira mu cyumweru kimwe cyangwa ukwezi, noneho virusi ikaba yakwibera mu mubiri imyaka igashira ariko irimo kumunga uburyo umubiri ukoresha ngo wirinde indwara. Yamara kumaramo umubiri imbaraga ikabona ikigaragaza.
Umuti: Nta muti uraboneka. Imiti irwanya Virusi ijya ikoreshwa ngo yongere ubuzima bw'umuntu wanduye agakoko ka SIDA, indi miti ikoreshwa mu kurwanya indwara z'ibyuririzi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Umuntu uwo ari we wese wanduye virusi ya SIDA aba azarwara SIDA kandi ikazamuhitana.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: 20-30% by'abana babyawe n'ababyeyi barwaye SIDA na bo barayandura ikagaragaza ibimenyetso byayo muri bo nyuma y'umwaka. Muri aba bana 20% bapfa batagejeje amezi 18. Imiti irwanya SIDA umubyeyi afata igihe atwite igabanya cyane ibyago umwana aba afite byo kuyandura ari mu nda.
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-irinde gusangira inshinge n'abandi
-ganira na muganga ibyerekeranye n'uburyo wakwirinda
-baza niba amaraso ugiye guterwa yarapimwe.
INDWARA ZIFATIRA MU MYANYA NDANGABITSINA:Ijambo ry'Ibanze
Indwara zifatira mu myanya ndangabitsina ni indwara umuntu ashobora kwandura ari uko ahuje igitsina n'undi muntu urwaye iyo ndwara. Indwara nyinshi zifatira mu myanya ndangabitsina zishobora kuvurwa. Nyamara kandi indwara zajyaga zikira bitagoranye nka Gonorrhee bisigaye bitoroshye ko zivurwa n'imiti yajyaga izivura mbere. Izindi ndwara nka Herpes, Sida n'izindi ndwara zifata ku bitsina nk'izo bita Genital Warts ziterwa na za Virusi nta muti zirabonerwa. Zimwe muri izi ndwara zishobora kukugora mu gihe izindi nka Sida zishobora guhitana ubuzima bw'umuntu. Indwara nka Sphilis, Gonorrhee, SIDA, Genital Warts, Herpes na Hepatite birazwi ko zishobora kwica abo zizahaje. Zimwe muri izi ndwara zitera ububabare bwo mu kiziba cy'inda, cancer ifatira mu muyoboro uri hagati ya nyababyeyi n'igituba bita cervical cancer, kandi zikaba zatera ingorane mu gihe cy'ibyara. Niyo mpamvu kwihugura mu byerekeranye n'izi ndwara ari ingenzi ku buzima bw'umuntu.
Ni ngombwa kumenya ko guhuza ibitsina atari ugushyira imboro mu gituba gusa.
Iyo tuvuga guhuza ibitsina ntituba twibagiwe
-gusomana
-gukora imibonano abantu bakoresheje umunwa
-gukora imibonano mu kibuno
-cyangwa gukoresha ibikoresho byabugenewe nk'ibikinisho by'ubwoko butandukanye ushobora kwikorera ubwawe cyangwa ushobora kugura kugira ngo wishimishe mu rwego rw'igitsina.
Mu by'ukuri rero nta kintu kibaho twakwita gukora igitsina birinze ku buryo bitagira ingaruka. Uburyo bwose bwo guhuza ibitsina ushobora kuba wabwanduriramo. Uburyo bwonyine navugamo ko nta ngaruka n'imwe ushobora kugira ni ubwo kwirinda ntihagire umuntu n'umwe muhuza igitsina cyangwa gukora gusa imibonano mpuzabitsina n'uwo mwashakanye cyangwa umuntu umwe rukumbi mwarabanje kwipimisha ko mutarwaye kandi ntimuzigere muhindura abakunzi.
Abantu benshi batekereza ko gusomana nta ngaruka umuntu yahuriramo nabyo ariko nagira ngo nkumenyeshe ko indwara nka Sphillis, Sida, Herpes n'izindi zishobora kwandurira muri iki gikorwa mu by'ukuri kigaragara ko nta cyo gitwaye.
Agakingirizo n'ubwo dutekereza ko karinda indwara zandurira mu myanya ndangabitsina, hari indwara gashobora kurinda neza kuruta izindi nka Sida na Gonorrhea nyamara ntikarinda neza indwara zifatira mu myanya ndangabitsina nka za Herpes, Trichomoniasis na Clamydia. Agakingirizo gasa nk'aho ntacyo kamaze mu kurinda mikorobe nka HPV, mikorobe itera indwara yitwa Genital warts.
Ni ngombwa kumenya ko guhuza ibitsina atari ugushyira imboro mu gituba gusa.
Iyo tuvuga guhuza ibitsina ntituba twibagiwe
-gusomana
-gukora imibonano abantu bakoresheje umunwa
-gukora imibonano mu kibuno
-cyangwa gukoresha ibikoresho byabugenewe nk'ibikinisho by'ubwoko butandukanye ushobora kwikorera ubwawe cyangwa ushobora kugura kugira ngo wishimishe mu rwego rw'igitsina.
Mu by'ukuri rero nta kintu kibaho twakwita gukora igitsina birinze ku buryo bitagira ingaruka. Uburyo bwose bwo guhuza ibitsina ushobora kuba wabwanduriramo. Uburyo bwonyine navugamo ko nta ngaruka n'imwe ushobora kugira ni ubwo kwirinda ntihagire umuntu n'umwe muhuza igitsina cyangwa gukora gusa imibonano mpuzabitsina n'uwo mwashakanye cyangwa umuntu umwe rukumbi mwarabanje kwipimisha ko mutarwaye kandi ntimuzigere muhindura abakunzi.
Abantu benshi batekereza ko gusomana nta ngaruka umuntu yahuriramo nabyo ariko nagira ngo nkumenyeshe ko indwara nka Sphillis, Sida, Herpes n'izindi zishobora kwandurira muri iki gikorwa mu by'ukuri kigaragara ko nta cyo gitwaye.
Agakingirizo n'ubwo dutekereza ko karinda indwara zandurira mu myanya ndangabitsina, hari indwara gashobora kurinda neza kuruta izindi nka Sida na Gonorrhea nyamara ntikarinda neza indwara zifatira mu myanya ndangabitsina nka za Herpes, Trichomoniasis na Clamydia. Agakingirizo gasa nk'aho ntacyo kamaze mu kurinda mikorobe nka HPV, mikorobe itera indwara yitwa Genital warts.
HUMAN PILLOMA VIRUS (HPV)
Ubwoko: Virusi
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
Ibimenyetso:Utuburungu tutaryana ku gitsina no mu gitsina, mu kibuno no mu ijosi.
Umuti: Nta muti uraboneka. Utwo tuburungu dushobora gukurwaho no kubagwa cyangwa ubundi buryo bwabigenewe.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Iyi ni virusi itera utuburungu (warts) ku gitsina .Bumwe mu bwoko bw'iyi virusi butera cancer y'akayoboro gahuza nyababyeyi n'igituba(cervical cancer) ,cancer y'umwinjiriro w'igituba, cancer y'igituba, cancer y'imboro ,cancer y'umwoyo(anus).
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: Umwana uyanduye igihe anyura mu gituba ishobora kumutera imiburungu mu ijosi bigatuma adahumeka neza .Ibi bisaba ko abaganga bayimukuramo.
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%.
Uburyo yandura:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
Ibimenyetso:Utuburungu tutaryana ku gitsina no mu gitsina, mu kibuno no mu ijosi.
Umuti: Nta muti uraboneka. Utwo tuburungu dushobora gukurwaho no kubagwa cyangwa ubundi buryo bwabigenewe.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Iyi ni virusi itera utuburungu (warts) ku gitsina .Bumwe mu bwoko bw'iyi virusi butera cancer y'akayoboro gahuza nyababyeyi n'igituba(cervical cancer) ,cancer y'umwinjiriro w'igituba, cancer y'igituba, cancer y'imboro ,cancer y'umwoyo(anus).
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: Umwana uyanduye igihe anyura mu gituba ishobora kumutera imiburungu mu ijosi bigatuma adahumeka neza .Ibi bisaba ko abaganga bayimukuramo.
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%.
HEPATITIS B (HBV)
Ubwoko: Virusi
Uburyo yanduramo:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-gusangira inshinge zo kwitera ibiyobyabwenge
-kwipfumura amatwi cyangwa se ahandi ku mubiri ukoresheje ibikoresho by'umuntu wanduye
-guterwamo amaraso adapimye y'umuntu urwaye
Ibimenyetso:1/3 cy'abarwayi nta bimenyetso bagaragaza.Bimwe mu bimenyetso
-umuriro
-kuribwa n'umutwe
-kuribwa mu mitsi
-kumva unaniwe
-kubura ubushake bwo kurya
-kuruka no guhitwa
Iyo umwijima wafashwe
- umuntu anyara inkari zenda kwirabura,
-kuribwa mu nda,
-umubiri ugasa n'umuhondo
-amaso akaba umweru
Umuti: Nta muti uraboneka.Iyo ndwara hari ubwo yikiza hagati y'ibyumweru 4 cyangwa 8 umuntu ayanduye. Ku bandi ivamo indwara idakira bahora bagendana
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Ku bantu yanze gukira bashobora kurwara "cirrhosis", cancer y'umwijima, gutakaza gahunda k'uburyo umubiri wirinda indwara
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: umubyeyi ashobora kwanduza umwana iyi ndwara akiri mu nda. 90% bayanduye bakivuka ntibayikira kandi baba bafite ibyago byo kudwara umwijima na cancer y'umwijima. Aba bana bashobora kwanduzanya iyi ndwara. Aba bana bakivuka bashobora gukingirwa kugira ngo barindwe ibyago byo kutazakira ino ndwara
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-irinde gusangira inshinge n'abandi
-ganira na muganga ibyerekeranye n'uburyo wakwirinda
-abafite ibyago byo kuba bakwandura iyo ndwara bashobora kwikingiza
-baza niba amaraso ugiye guterwa yarapimwe.
Uburyo yanduramo:
-guhuza ibitsina mu igituba
-guhuza ibitsina mu kanwa
-guhuza ibitsina mu kibuno
-gusangira inshinge zo kwitera ibiyobyabwenge
-kwipfumura amatwi cyangwa se ahandi ku mubiri ukoresheje ibikoresho by'umuntu wanduye
-guterwamo amaraso adapimye y'umuntu urwaye
Ibimenyetso:1/3 cy'abarwayi nta bimenyetso bagaragaza.Bimwe mu bimenyetso
-umuriro
-kuribwa n'umutwe
-kuribwa mu mitsi
-kumva unaniwe
-kubura ubushake bwo kurya
-kuruka no guhitwa
Iyo umwijima wafashwe
- umuntu anyara inkari zenda kwirabura,
-kuribwa mu nda,
-umubiri ugasa n'umuhondo
-amaso akaba umweru
Umuti: Nta muti uraboneka.Iyo ndwara hari ubwo yikiza hagati y'ibyumweru 4 cyangwa 8 umuntu ayanduye. Ku bandi ivamo indwara idakira bahora bagendana
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Ku bantu yanze gukira bashobora kurwara "cirrhosis", cancer y'umwijima, gutakaza gahunda k'uburyo umubiri wirinda indwara
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: umubyeyi ashobora kwanduza umwana iyi ndwara akiri mu nda. 90% bayanduye bakivuka ntibayikira kandi baba bafite ibyago byo kudwara umwijima na cancer y'umwijima. Aba bana bashobora kwanduzanya iyi ndwara. Aba bana bakivuka bashobora gukingirwa kugira ngo barindwe ibyago byo kutazakira ino ndwara
Kuyirinda:
-Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
-irinde gusangira inshinge n'abandi
-ganira na muganga ibyerekeranye n'uburyo wakwirinda
-abafite ibyago byo kuba bakwandura iyo ndwara bashobora kwikingiza
-baza niba amaraso ugiye guterwa yarapimwe.
GONORRHEA
Ubwoko:Bagiteri
Uburyo yanduramo:kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno
Ibimenyetso: Ku bantu bamwe nta bimenyetso igira, ku babifite bikunze kuba bitagaragara cyane kandi biboneka hagati y'iminsi 2 n'10 nyuma yo kwandura. Bimwe mu bimenyetso ni ukuzana amashyira mu imboro cyangwa mu igituba, kuribwa no kokerwa mu gihe cyo kunyara.
Umuti:Hari imiti ya antibiotique ivura iyo ndwara nyamara ibyo indwara yangije ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: abagore bashobora guhora baribwa mu kiziba cy'inda,ubugumba.Ishobora gutera abagabo ubugumba. Iyo itavuwe ishobora gutera kuribwa mu mahuriro y'ingingo z'umubiri, umutima ndetse n'ubwonko
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: ishobora kumutera ubuhumyi, mugiga, n'indwara ya kubabara mu ngingo(septic arthritis). Abana bose bavukiye kwa muganga bagomba guhabwa imiti ibarinda kwandura gonorrhea bashobora gukomora kuri ba nyina.
Kuyirinda: Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
Uburyo yanduramo:kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno
Ibimenyetso: Ku bantu bamwe nta bimenyetso igira, ku babifite bikunze kuba bitagaragara cyane kandi biboneka hagati y'iminsi 2 n'10 nyuma yo kwandura. Bimwe mu bimenyetso ni ukuzana amashyira mu imboro cyangwa mu igituba, kuribwa no kokerwa mu gihe cyo kunyara.
Umuti:Hari imiti ya antibiotique ivura iyo ndwara nyamara ibyo indwara yangije ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: abagore bashobora guhora baribwa mu kiziba cy'inda,ubugumba.Ishobora gutera abagabo ubugumba. Iyo itavuwe ishobora gutera kuribwa mu mahuriro y'ingingo z'umubiri, umutima ndetse n'ubwonko
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka: ishobora kumutera ubuhumyi, mugiga, n'indwara ya kubabara mu ngingo(septic arthritis). Abana bose bavukiye kwa muganga bagomba guhabwa imiti ibarinda kwandura gonorrhea bashobora gukomora kuri ba nyina.
Kuyirinda: Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
GENITAL HERPES (HSV-2)
Ubwoko: Virusi
Uburyo yanduramo: kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno .Hari ubundi bwoko bwayo bita Herpes Simplex Type 1 (HSV-1) itandurira mu mibonano mpuzabitsina itera uduheri ku munwa. Ishobora kwandurira mu mibonano ikoreshejwe n'umunwa kandi ishobora no kwandurira mu gitsina.
Ibimenyetso:ibimenyetso ntibikunze kuba bikanganye cyane.
-ushobora kumva uriwe cyangwa wokerewe ku gitsina,
-kumva ubabara mu maguru hafi y'igitsina, inyuma ku kibuno , mu kibuno, mu matako.Ushobora kugira udusebe aho ari ho hose ku mubiri. Utwo dusebe dushobora kwikiza nyuma y'ibyumweru bike, ariko hari ubwo twongera tukagaruka.
Umuti:Nta muti uraboneka ariko hari imiti irwanya za virusi ishobora kugufasha gutuma uduheri tutaza inshuro nyinshi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Udusebe umurwayi aba afite dushobora gutuma byorohera virusi ya SIDA kumwinjiramo.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka:Abagore bayirwaye bashobora gukuramo inda. Iyo igihe cyo kubyara kigeze akaba afite udusebe tw'iyo ndwara ni byiza ko abyara abazwe kuko umwana ayanduye akivuka ashobora guhita apfa cyangwa ikangiza ubwonko bwe.
Kuyirinda:Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%. Ushobora kuyandura nubwo wakoresha agakingirizo biturutse ku dusebe tuba turi mu mpande y'igitsina.
Uburyo yanduramo: kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno .Hari ubundi bwoko bwayo bita Herpes Simplex Type 1 (HSV-1) itandurira mu mibonano mpuzabitsina itera uduheri ku munwa. Ishobora kwandurira mu mibonano ikoreshejwe n'umunwa kandi ishobora no kwandurira mu gitsina.
Ibimenyetso:ibimenyetso ntibikunze kuba bikanganye cyane.
-ushobora kumva uriwe cyangwa wokerewe ku gitsina,
-kumva ubabara mu maguru hafi y'igitsina, inyuma ku kibuno , mu kibuno, mu matako.Ushobora kugira udusebe aho ari ho hose ku mubiri. Utwo dusebe dushobora kwikiza nyuma y'ibyumweru bike, ariko hari ubwo twongera tukagaruka.
Umuti:Nta muti uraboneka ariko hari imiti irwanya za virusi ishobora kugufasha gutuma uduheri tutaza inshuro nyinshi.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi: Udusebe umurwayi aba afite dushobora gutuma byorohera virusi ya SIDA kumwinjiramo.
Ingaruka k'Umwana Uri Mu Nda n'Uvuka:Abagore bayirwaye bashobora gukuramo inda. Iyo igihe cyo kubyara kigeze akaba afite udusebe tw'iyo ndwara ni byiza ko abyara abazwe kuko umwana ayanduye akivuka ashobora guhita apfa cyangwa ikangiza ubwonko bwe.
Kuyirinda:Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%. Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%. Ushobora kuyandura nubwo wakoresha agakingirizo biturutse ku dusebe tuba turi mu mpande y'igitsina.
CLAMYDIA
Ubwoko:Bagiteri
Uburyo yanduramo:kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno
Ibimenyetso:75% by'abagore na 25% by'abagabo nta bimenyetso bibagaragaraho. Ku bafite ibimenyetso hakunze kubonekamo:
-kuzana amazi adasanzwe mu myanya ndangabitsina
-kokera urimo kunyara ku bagore n'abagabo
-kuribwa mu kiziba cy'inda ku bagore no kubabara mu gihe cy'imibonano
-abagabo bashobora kumva babara mu mabya
Umuti:Hari imiti ya antibiotique ivura iyo ndwara nyamara ibyo indwara yangije ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi:Iyo itavuwe mu bagore 30% bashobora kurwara indwara idakira yo mu kiziba cy'inda, kuba ingumba. Mu bagabo iyo itavuwe ishobora gutuma amabya arwara(kandi ariho intanga zibikwa) bityo akaba yaba ingumba. Abantu barwaye iyi ndwara baba bashobora gufatwa n'indwara ya sida mu buryo bworoshye.
Kuyirinda:Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%.Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
Uburyo yanduramo:kubonana biciye mu gituba cyangwa mu kibuno
Ibimenyetso:75% by'abagore na 25% by'abagabo nta bimenyetso bibagaragaraho. Ku bafite ibimenyetso hakunze kubonekamo:
-kuzana amazi adasanzwe mu myanya ndangabitsina
-kokera urimo kunyara ku bagore n'abagabo
-kuribwa mu kiziba cy'inda ku bagore no kubabara mu gihe cy'imibonano
-abagabo bashobora kumva babara mu mabya
Umuti:Hari imiti ya antibiotique ivura iyo ndwara nyamara ibyo indwara yangije ntibisubirana.
Ingaruka ishobora gutera umurwayi:Iyo itavuwe mu bagore 30% bashobora kurwara indwara idakira yo mu kiziba cy'inda, kuba ingumba. Mu bagabo iyo itavuwe ishobora gutuma amabya arwara(kandi ariho intanga zibikwa) bityo akaba yaba ingumba. Abantu barwaye iyi ndwara baba bashobora gufatwa n'indwara ya sida mu buryo bworoshye.
Kuyirinda:Kwirinda guhuza igitsina n'umuntu uyirwaye ni bwo buryo bwiza bwo kuyirinda 100%.Agakingirizo gashobora kugufasha kutayandura ariko si 100%
SIDA:IMITI NO KWIRINDA
SIDA:IMITI NO KWIRINDA
Iyi ni imwe mu miti cyangwa imvange z'imiti zoroshya ubukana bwa SIDA
Abacavir Succinate
Nucleoside Analog Reverse Transcriptase inhibitors (NRTIs)
Didanosine (ddI)
Lamivudine (3TC)
Stavudine (D4T)
Zalcitabine (ddC)
Zidovudine (AZT)
Delavirdine
Efavirenz
Nevirapine
Indinavir
Nelfinavir
Ritonavir
Saquinivir
Virusi ya sida ishobora kunanira bumwe muri iyi miti, ni yo mpamvu bikenewe ko imvange y'ino miti ifatwa kugira ngo ubukana bwa virusi bugabanuke mu mubiri.Biragaragara ko iyi miti itavura sida, kuko iyo abantu bayinyweye nyuma bakabireka SIDA ihita igarukana ubukana bwinshi.UMUNTU UFATA IYI MITI ABA AGISHOBORA KWANDUZA ABANDI SIDA.
Iyi miti kandi igira ingaruka mbi:
- hari ibintu yangiza mu maraso,
- gutera diarrhee,
-kuruka,
-ibibazo by'igifu,
-kwangiza imyakura,
-kotsa urwAgashya, n'ibindi
KWIRINDA SIDA
Kubera ko udashobora kumenya gutandukanya urwaye SIDA n'utayirwaye ntibyoroshye atakubwiye ko yipimishije inshuro nyinshi bagasanga ntayo cyangwa akaba adakunze gukora ibikorwa byamushyira mu mazi abira.Umuti ni ukwirinda:
-ukareka igitsina-ukifata
-ugakoresha agakingirizo buri gihe
-ntuhemukire uwo mwashakanye
-ntuhinduranye abakunzi
- Buri gihe twikira ibisebe – yewe niyo kaba ari agasebe gato ko kwishima. Gatwikirize
bandage. Niba hari ugufasha muri ibi, uwo muntu agomba kwambara gants zimwe
zikoreshwa zigahita zijugunywa. Ibikoresho byose byagiyeho amaraso bigomba
kuzingwaho imyenda neza maze bikajugunywa. Niba hari nk’amaraso aguye ku mbuga
cyangwa hasi mu nzu, ni ngombwa guhita hozwa hakoreshejwe imiti ya chlorine / virkon
cyangwa se indi miti yose yica udukoko.
-Ugomba gukurikiza rendez-vous za dogiteri kandi ugakoresha isuzuma nk’uko
umuganga ukuvura abonye ari ngombwa.
- Niba hari igihe amaraso yawe yinjiye ku maso y’undi muntu, cyangwa ku mazuru cyangwa
ku munwa, hunyugurishe amazi bwangu. Uruhu rwaguyeho aya maraso, rumaze
kunyuguzwaho amazi rushobora kuvanwaho ako gakoko hakoreshejwe umuti wica
udukoko witwa chorhexidine. Ugomba kumenyesha uwo muntu ko amaraso yawe afite
agakoko ka SIDA kandi ko agomba byihutirwa kujya aho bivuriza indwara
cyangwa se clinique ibishinzwe kugira ngo barebe ko akeneye guhabwa
imiti imukingira.
-Ntugasangire ibikoresho by’isuku hamwe n’undi muntu urugero: inzembe zogosha,
inzembe electrique zikata imisatsi cyangwa ubwanwa, cyangwa uburoso bwoza amenyo.
- Niba witeza inshinge, ujye ukoresha serenge zawe n’inshinge zawe kandi ntukazitize
abandi. Ntugasangire ububiko bwazo hamwe n'abandi kandi ubike ibikoresho byawe
byo kwiteza inshinge mu buryo bidateza ubwandu abandi.
-Ntukishyireho amabara ya tatouage, ntukipfumuze amatwi cyangwa se ngo utume undi
muntu agupfumuza inshinge cyangwa ibindi bintu bitobora byatuma hava amaraso.
Buri gihe ugomba kumenyesha uwo muntu ko ufite indwara ya sida.
- Utegetswe k’ubwa amategeko kumenyesha uwo mwahuza ibitsina, ukamubwira ko ufite agakoko ka SIDA. Ibi
ni ngombwa mu gihe habaye imibonano mu gitsina (igituba)cy’umugore, ahantu aho ari
ho hose hafi y’icyo gituba, mukanwa cyangwa se indi mirimo yose yatuma haba
impanuka zo kwanduza iyi ndwara undi.
- Koresha udukingirizo mu gihe cyose hari imirimo yo kurongorana(guswerana), aho imboro yinjira
mu gituba cy'umugore, hafi y’igituba cyangwa se mu kanwa.
- Ntuzatange amaraso yawe, intanga zawe, inyama zawe zo mu mubiri kugira ngo
zizahabwe abandi bantu babikeneye.
- abadamu bafite indwara ya sida ntabwo bemerewe kwonsa ibere ku bana.
Iyi ni imwe mu miti cyangwa imvange z'imiti zoroshya ubukana bwa SIDA
Abacavir Succinate
Nucleoside Analog Reverse Transcriptase inhibitors (NRTIs)
Didanosine (ddI)
Lamivudine (3TC)
Stavudine (D4T)
Zalcitabine (ddC)
Zidovudine (AZT)
Delavirdine
Efavirenz
Nevirapine
Indinavir
Nelfinavir
Ritonavir
Saquinivir
Virusi ya sida ishobora kunanira bumwe muri iyi miti, ni yo mpamvu bikenewe ko imvange y'ino miti ifatwa kugira ngo ubukana bwa virusi bugabanuke mu mubiri.Biragaragara ko iyi miti itavura sida, kuko iyo abantu bayinyweye nyuma bakabireka SIDA ihita igarukana ubukana bwinshi.UMUNTU UFATA IYI MITI ABA AGISHOBORA KWANDUZA ABANDI SIDA.
Iyi miti kandi igira ingaruka mbi:
- hari ibintu yangiza mu maraso,
- gutera diarrhee,
-kuruka,
-ibibazo by'igifu,
-kwangiza imyakura,
-kotsa urwAgashya, n'ibindi
KWIRINDA SIDA
Kubera ko udashobora kumenya gutandukanya urwaye SIDA n'utayirwaye ntibyoroshye atakubwiye ko yipimishije inshuro nyinshi bagasanga ntayo cyangwa akaba adakunze gukora ibikorwa byamushyira mu mazi abira.Umuti ni ukwirinda:
-ukareka igitsina-ukifata
-ugakoresha agakingirizo buri gihe
-ntuhemukire uwo mwashakanye
-ntuhinduranye abakunzi
- Buri gihe twikira ibisebe – yewe niyo kaba ari agasebe gato ko kwishima. Gatwikirize
bandage. Niba hari ugufasha muri ibi, uwo muntu agomba kwambara gants zimwe
zikoreshwa zigahita zijugunywa. Ibikoresho byose byagiyeho amaraso bigomba
kuzingwaho imyenda neza maze bikajugunywa. Niba hari nk’amaraso aguye ku mbuga
cyangwa hasi mu nzu, ni ngombwa guhita hozwa hakoreshejwe imiti ya chlorine / virkon
cyangwa se indi miti yose yica udukoko.
-Ugomba gukurikiza rendez-vous za dogiteri kandi ugakoresha isuzuma nk’uko
umuganga ukuvura abonye ari ngombwa.
- Niba hari igihe amaraso yawe yinjiye ku maso y’undi muntu, cyangwa ku mazuru cyangwa
ku munwa, hunyugurishe amazi bwangu. Uruhu rwaguyeho aya maraso, rumaze
kunyuguzwaho amazi rushobora kuvanwaho ako gakoko hakoreshejwe umuti wica
udukoko witwa chorhexidine. Ugomba kumenyesha uwo muntu ko amaraso yawe afite
agakoko ka SIDA kandi ko agomba byihutirwa kujya aho bivuriza indwara
cyangwa se clinique ibishinzwe kugira ngo barebe ko akeneye guhabwa
imiti imukingira.
-Ntugasangire ibikoresho by’isuku hamwe n’undi muntu urugero: inzembe zogosha,
inzembe electrique zikata imisatsi cyangwa ubwanwa, cyangwa uburoso bwoza amenyo.
- Niba witeza inshinge, ujye ukoresha serenge zawe n’inshinge zawe kandi ntukazitize
abandi. Ntugasangire ububiko bwazo hamwe n'abandi kandi ubike ibikoresho byawe
byo kwiteza inshinge mu buryo bidateza ubwandu abandi.
-Ntukishyireho amabara ya tatouage, ntukipfumuze amatwi cyangwa se ngo utume undi
muntu agupfumuza inshinge cyangwa ibindi bintu bitobora byatuma hava amaraso.
Buri gihe ugomba kumenyesha uwo muntu ko ufite indwara ya sida.
- Utegetswe k’ubwa amategeko kumenyesha uwo mwahuza ibitsina, ukamubwira ko ufite agakoko ka SIDA. Ibi
ni ngombwa mu gihe habaye imibonano mu gitsina (igituba)cy’umugore, ahantu aho ari
ho hose hafi y’icyo gituba, mukanwa cyangwa se indi mirimo yose yatuma haba
impanuka zo kwanduza iyi ndwara undi.
- Koresha udukingirizo mu gihe cyose hari imirimo yo kurongorana(guswerana), aho imboro yinjira
mu gituba cy'umugore, hafi y’igituba cyangwa se mu kanwa.
- Ntuzatange amaraso yawe, intanga zawe, inyama zawe zo mu mubiri kugira ngo
zizahabwe abandi bantu babikeneye.
- abadamu bafite indwara ya sida ntabwo bemerewe kwonsa ibere ku bana.
INDWARA YA SIDA
Ku muntu utarwaye SIDA iyo bavuga SIDA agira ngo ni igiparu.Agahwa kari ku wundi karahandurika.Iyi n'indwara umuntu arwara ntayikire akazapfana na yo.Niba ufite uko watuma nta wundi muntu urwara SIDA,ndakwinginze bikore,jya ubuza abantu gukora imikino n'ibindi bikorwa byatuma bandura indwara idakira nka SIDA.Twese dufite icyo twakora,kutavangura abanduye no kutabatererana no kwigisha abandi kutavangura abanduye sida.Buri muntu ashobora kwandura SIDA!NIBA UNAGIHAGAZE URITONDE UTAGWA.
Iyi Virusi ya Sida umuntu ayandura:
* iciye mu
maraso,
*iyo habaye imibonano mpuzabitsina(gushyira imboro mu gituba)
* cyangwa se iyo umubyeyi ayanduje umwana mu gihe atwite
no mugihe cy’ivuka.
*Agakoko ka SIDA gashobora kwandurira mu maraso biciye
mu guterwa amaraso igihe umuntu abikeneye kwa muganga
*kuyiterwa n’umuntu wanduye iyo ndwara
*gusangira
ibikoresho by’inshinge ziterwa n'abantu banduye SIDA
*iyo amaraso
y’uwanduye aje agahura n’igice cy’umubiri gitose.
AHO UTAKWANDURIRA VIRUSI YA SIDA
*gukoranaho
*kuba mu nzu imwe
*gusangira
*kujya muri WC imwe
n'ibindi bijyanye no kubana kw'abantu bisanzwe
Virusi ya sida ntabwo ikira; umuntu ufite
iyi virusi ya SIDA agumana na yo mu gihe cyose agifite ubuzima.
Ibimenyetso
Abantu barenze icya kabiri cy’abanduye, ibimenyetso bya virusi ya sida bigaragara
hakiri kare, hagati y’icyumweru kimwe na bine umuntu amaze kuyandura.
Ibimenyetso
birimo
* kugira umuriro,
* kugira ibiraba ku ruhu no ku mubiri,
* kugira ibisebe mu muhogo no
ku munwa,
* kubyimba kw’ibice bifite amazi yo mu mubiri,
* no kurwara umutwe ushobora
kumara icyumweru cyangwa se bibiri.
Iyo ingabo z’umubiri wawe zimaze gucika intege
hashize imyaka myinshi, ibindi bimenyetso bitangira kwigaragaza kandi n’ubundi
bwandure burakura mu ndwara ya SIDA. Kwivuza no gufata imiti bishobora gutuma
indwara ya sida mu mubiri igabanura ugukwirakwira kwayo.
RWANYA SIDA-KORESHA AGAKINGIRIZO
Udukingirizo dutanga ukwirinda kwiza ku ndwara ya SIDA n'izindi ndwara zose zandukira
mu guhuza ibitsina(mu guhuza imboro n'igituba) mu gihe dukoreshejwe kandi tugakomezwa
kwambarwa kugeza imibonano y'igitsina(guswera cyangwa guswerwa) irangiye yose(barangije,basohoye)
Isuku
• Buri gihe twikira ibisebe – yewe niyo kaba ari agasebe gato ko kwishima. Gatwikirize
bandage. Niba hari ugufasha muri ibi, uwo muntu agomba kwambara gants zimwe
zikoreshwa zigahita zijugunywa. Ibikoresho byose byagiyeho amaraso bigomba
kuzingwaho imyenda neza maze bikajugunywa. Niba hari nk’amaraso aguye ku mbuga
cyangwa hasi mu nzu, ni ngombwa guhita hozwa hakoreshejwe imiti ya chlorine / virkon
cyangwa se indi miti yose yica udukoko.
IBIKURIKIZWA RUSANGE
• Ugomba gukurikiza rendez-vous za dogiteri kandi ugakoresha isuzuma nk’uko
umuganga ukuvura abonye ari ngombwa.
• Niba hari igihe amaraso yawe yinjiye ku maso y’undi muntu, cyangwa ku mazuru cyangwa
ku munwa, hunyugurishe amazi bwangu. Uruhu rwaguyeho aya maraso, rumaze
kunyuguzwaho amazi rushobora kuvanwaho ako gakoko hakoreshejwe umuti wica
udukoko witwa chorhexidine. Ugomba kumenyesha uwo muntu ko amaraso yawe afite
agakoko ka SIDA kandi ko agomba byihutirwa kujya aho bivuriza indwara
cyangwa se clinique ibishinzwe kugira ngo barebe ko akeneye guhabwa
imiti imukingira.
• Ntugasangire ibikoresho by’isuku hamwe n’undi muntu urugero: inzembe zogosha,
inzembe electrique zikata imisatsi cyangwa ubwanwa, cyangwa uburoso bwoza amenyo.
• Niba witeza inshinge, ujye ukoresha serenge zawe n’inshinge zawe kandi ntukazitize
abandi. Ntugasangire ububiko bwazo hamwe n'abandi kandi ubike ibikoresho byawe
byo kwiteza inshinge mu buryo bidateza ubwandu abandi.
• Ntukishyireho amabara ya tatouage, ntukipfumuze amatwi cyangwa se ngo utume undi
muntu agupfumuza inshinge cyangwa ibindi bintu bitobora byatuma hava amaraso.
Buri gihe ugomba kumenyesha uwo muntu ko ufite indwara ya sida.
• Utegetswe k’ubwa amategeko kumenyesha uwo mwahuza ibitsina, ukamubwira ko ufite agakoko ka SIDA. Ibi
ni ngombwa mu gihe habaye imibonano mu gitsina (igituba)cy’umugore, ahantu aho ari
ho hose hafi y’icyo gituba, mu kanwa cyangwa se indi mirimo yose yatuma haba
impanuka zo kwanduza iyi ndwara undi.
• Koresha udukingirizo mu gihe cyose hari imirimo yo kurongorana(guswerana), aho imboro yinjira
mu gituba
cy'umugore, hafi y’igituba ,mu kibuno cyangwa se mu kanwa.
• Ntuzatange amaraso yawe, intanga zawe, inyama zawe zo mu mubiri kugira ngo
zizahabwe abandi bantu babikeneye.
• abadamu bafite indwara ya sida ntabwo bemerewe kwonsa ibere ku bana.
Iyi Virusi ya Sida umuntu ayandura:
* iciye mu
maraso,
*iyo habaye imibonano mpuzabitsina(gushyira imboro mu gituba)
* cyangwa se iyo umubyeyi ayanduje umwana mu gihe atwite
no mugihe cy’ivuka.
*Agakoko ka SIDA gashobora kwandurira mu maraso biciye
mu guterwa amaraso igihe umuntu abikeneye kwa muganga
*kuyiterwa n’umuntu wanduye iyo ndwara
*gusangira
ibikoresho by’inshinge ziterwa n'abantu banduye SIDA
*iyo amaraso
y’uwanduye aje agahura n’igice cy’umubiri gitose.
AHO UTAKWANDURIRA VIRUSI YA SIDA
*gukoranaho
*kuba mu nzu imwe
*gusangira
*kujya muri WC imwe
n'ibindi bijyanye no kubana kw'abantu bisanzwe
Virusi ya sida ntabwo ikira; umuntu ufite
iyi virusi ya SIDA agumana na yo mu gihe cyose agifite ubuzima.
Ibimenyetso
Abantu barenze icya kabiri cy’abanduye, ibimenyetso bya virusi ya sida bigaragara
hakiri kare, hagati y’icyumweru kimwe na bine umuntu amaze kuyandura.
Ibimenyetso
birimo
* kugira umuriro,
* kugira ibiraba ku ruhu no ku mubiri,
* kugira ibisebe mu muhogo no
ku munwa,
* kubyimba kw’ibice bifite amazi yo mu mubiri,
* no kurwara umutwe ushobora
kumara icyumweru cyangwa se bibiri.
Iyo ingabo z’umubiri wawe zimaze gucika intege
hashize imyaka myinshi, ibindi bimenyetso bitangira kwigaragaza kandi n’ubundi
bwandure burakura mu ndwara ya SIDA. Kwivuza no gufata imiti bishobora gutuma
indwara ya sida mu mubiri igabanura ugukwirakwira kwayo.
RWANYA SIDA-KORESHA AGAKINGIRIZO
Udukingirizo dutanga ukwirinda kwiza ku ndwara ya SIDA n'izindi ndwara zose zandukira
mu guhuza ibitsina(mu guhuza imboro n'igituba) mu gihe dukoreshejwe kandi tugakomezwa
kwambarwa kugeza imibonano y'igitsina(guswera cyangwa guswerwa) irangiye yose(barangije,basohoye)
Isuku
• Buri gihe twikira ibisebe – yewe niyo kaba ari agasebe gato ko kwishima. Gatwikirize
bandage. Niba hari ugufasha muri ibi, uwo muntu agomba kwambara gants zimwe
zikoreshwa zigahita zijugunywa. Ibikoresho byose byagiyeho amaraso bigomba
kuzingwaho imyenda neza maze bikajugunywa. Niba hari nk’amaraso aguye ku mbuga
cyangwa hasi mu nzu, ni ngombwa guhita hozwa hakoreshejwe imiti ya chlorine / virkon
cyangwa se indi miti yose yica udukoko.
IBIKURIKIZWA RUSANGE
• Ugomba gukurikiza rendez-vous za dogiteri kandi ugakoresha isuzuma nk’uko
umuganga ukuvura abonye ari ngombwa.
• Niba hari igihe amaraso yawe yinjiye ku maso y’undi muntu, cyangwa ku mazuru cyangwa
ku munwa, hunyugurishe amazi bwangu. Uruhu rwaguyeho aya maraso, rumaze
kunyuguzwaho amazi rushobora kuvanwaho ako gakoko hakoreshejwe umuti wica
udukoko witwa chorhexidine. Ugomba kumenyesha uwo muntu ko amaraso yawe afite
agakoko ka SIDA kandi ko agomba byihutirwa kujya aho bivuriza indwara
cyangwa se clinique ibishinzwe kugira ngo barebe ko akeneye guhabwa
imiti imukingira.
• Ntugasangire ibikoresho by’isuku hamwe n’undi muntu urugero: inzembe zogosha,
inzembe electrique zikata imisatsi cyangwa ubwanwa, cyangwa uburoso bwoza amenyo.
• Niba witeza inshinge, ujye ukoresha serenge zawe n’inshinge zawe kandi ntukazitize
abandi. Ntugasangire ububiko bwazo hamwe n'abandi kandi ubike ibikoresho byawe
byo kwiteza inshinge mu buryo bidateza ubwandu abandi.
• Ntukishyireho amabara ya tatouage, ntukipfumuze amatwi cyangwa se ngo utume undi
muntu agupfumuza inshinge cyangwa ibindi bintu bitobora byatuma hava amaraso.
Buri gihe ugomba kumenyesha uwo muntu ko ufite indwara ya sida.
• Utegetswe k’ubwa amategeko kumenyesha uwo mwahuza ibitsina, ukamubwira ko ufite agakoko ka SIDA. Ibi
ni ngombwa mu gihe habaye imibonano mu gitsina (igituba)cy’umugore, ahantu aho ari
ho hose hafi y’icyo gituba, mu kanwa cyangwa se indi mirimo yose yatuma haba
impanuka zo kwanduza iyi ndwara undi.
• Koresha udukingirizo mu gihe cyose hari imirimo yo kurongorana(guswerana), aho imboro yinjira
mu gituba
cy'umugore, hafi y’igituba ,mu kibuno cyangwa se mu kanwa.
• Ntuzatange amaraso yawe, intanga zawe, inyama zawe zo mu mubiri kugira ngo
zizahabwe abandi bantu babikeneye.
• abadamu bafite indwara ya sida ntabwo bemerewe kwonsa ibere ku bana.
SIDA:ICYO ARI CYO N'UKO YANDURA
Iyi ndwara yatangiye kumenyekana muri za 80.Uyu munsi abantu bakabakaba miliyoni 40 bagendana SIDA, muri Afurika abagera kuri miliyoni 25 baranduye. Uwo ari we wese ashobora kwandura kandi nta muti nta n'urukingo bishobora kuvura SIDA burundu biraboneka.
Ku muntu utarwaye SIDA iyo bavuga SIDA agira ngo ni igiparu cyangwa akumva ko icyo cyago cyaziye abandi gusa nyamara uritonde ruriye abandi rutagusize!Agahwa kari ku wundi karahandurika.Iyi n'indwara umuntu yandura ntayikire akazapfana na yo. Niba ufite uko watuma nta wundi muntu urwara SIDA, ndakwinginze bikore, jya ubuza abantu gukora imikino n'ibindi bikorwa byatuma bandura indwara idakira nka SIDA.Twese dufite icyo twakora, nko kutavangura abanduye.Buri muntu wese ashobora kwandura SIDA! NIBA UNAGIHAGAZE URITONDE UTAGWA.
SIDA cyangwa AIDS mu rurimi rw'Icyongereza bisobanura
Acquired-ntabwo ari indwara wavukanye nk'uko hari izindi ndwara zivukanwa.Ushobora kuvukana sida gusa niba nyoko yari arwaye sida agusama.
ImmununoDeficiency-iyi ndwara igaragazwa no gucika intege ko kwikingira k'umubiri bituma udashobora guhangana n'indwara
Syndrom-sida ni uruvange rw'ibimenyetso bigaragara ku muntu ufite umubiri utagishobora guhangana n'indwara mu buryo busanzwe
Igisobanuro cya SIDA gishingiye ku byo bita CD4+T-cells count(wamfasha niba uzi uko babivuga mu kinyarwanda).Abantu bakuru kandi bazima ubusanzwe bagira CD4+T-cells counts zihwanye n'1000 cyangwa hejuru naho abanduye agakoko ka Sida baba basigaje gusa 200 CD4+T-cells count cyangwa hasi.
Iyi Virusi ya SIDA yasanzwe aha hakurikira:
-mu maraso
-amashereka
-amacanshwe
-amasohoro
-amarira
-amazi aturuka mu gitsina
ariko nubwo iboneka aha nagaha aho ikunze kwandurira ni
-amaraso
-amazi yomu gitsina
Aho ikunze kwandurira:
* mu
maraso,
*iyo habaye imibonano mpuzabitsina(mu gituba,mu kanwa,mu kibuno,abagoren'abagore,abagabo n'abagore,
abagabo n'abagabo,gushyira imboro mu gituba)
* iyo umubyeyi ayanduje umwana mu gihe atwite
no mugihe cy’ivuka.
*Agakoko ka SIDA gashobora kwandurira mu maraso biciye
mu guterwa amaraso igihe umuntu abikeneye kwa muganga
*gusangira
ibikoresho by’inshinge ziterwa n'abantu banduye SIDA
*ushobora kwandurira mu gusomana iyo muhuje amacanshwe mufite udusebe mu kanwa.
AHO UTAKWANDURIRA VIRUSI YA SIDA
-icyuya
-amarira
-inkari
-gukoranaho
-kuba mu nzu imwe
-gusangira amashuka
-kurumwa n'umubu
-amasahane
-kogera muri duche imwe
-telefone
-gufata ku rugi
-gusangira
-kujya muri WC imwe
-gusomana nta macanshwe muhuje
IBIMENYETSO
Umuntu ashobora kuba yaranduye Virusi ya SIDA ariko ntagaragare nk'umurwayi ndetse akaba atarwaye Sida ariko akaba yayitera abandi bakayirwara, ibi bigora abashakashatsi kuko umuti ukora gusa iyo virusi yavuyemo indwara.
Impamvu yaba ari:
-uburyo bwa kamere budasanzwe bubarinda SIDA
-kuba baranduye ubwoko bwa SIDA budakaze
-ubusanzwe SIDA ishobera kwiryamira mu muntu kugeza ku myaka 10 itaragaragaza ibimenyetso byayo muri icyo gihe cyose iba irimo gusenya uburYo umubiri ushobora kwikingiramo.
Ariko hari ubwo sida yigaragaza gusa mu byumweru 3 umuntu akiyandura.Iyo ngo aba ari ubwoko bwa SIDA buremereye. Ku bana SIDA ishobora kwigaragaza nyuma y'imyaka ibiri.
Indwara z'ibyuririzi zituma umurwayi:
*aribwa mu nda
*Koma-kutamenya aho uri
*gukorora
*kumira ukababara
*kumva unaniwe cyane
*guhinda umuriro
*kudahuza gahunda k'umubiri
*guta umutwe no kwibagirwa
*engine
*kubira icyuya
*gutakaza ibiro
*kuruka
*guhumeka nabi
*diarrhee
*umutwe ubabaza
*kwishimagura
*igicuri
*ibisebe ku munwa, mu muhogo no ku gitsina
*kwishimagura ku gitsina
*kurwara mu matwi
*kurwara amaso
* kugira ibiraba ku ruhu no ku mubiri,
* kubyimba kw’ibice bifite amazi yo mu mubiri,
* no kurwara umutwe ushobora
kumara icyumweru cyangwa se bibiri.
*za cancer zinyuranye
Umurwayi wa sida hari igihe yumva byamurangiriyeho agiye gupfa ubundi akoroherwa, ariko akenshi SIDA yangiza umuntu ku buryo nta kintu aba agishoboye kwikorera.
Ku muntu utarwaye SIDA iyo bavuga SIDA agira ngo ni igiparu cyangwa akumva ko icyo cyago cyaziye abandi gusa nyamara uritonde ruriye abandi rutagusize!Agahwa kari ku wundi karahandurika.Iyi n'indwara umuntu yandura ntayikire akazapfana na yo. Niba ufite uko watuma nta wundi muntu urwara SIDA, ndakwinginze bikore, jya ubuza abantu gukora imikino n'ibindi bikorwa byatuma bandura indwara idakira nka SIDA.Twese dufite icyo twakora, nko kutavangura abanduye.Buri muntu wese ashobora kwandura SIDA! NIBA UNAGIHAGAZE URITONDE UTAGWA.
SIDA cyangwa AIDS mu rurimi rw'Icyongereza bisobanura
Acquired-ntabwo ari indwara wavukanye nk'uko hari izindi ndwara zivukanwa.Ushobora kuvukana sida gusa niba nyoko yari arwaye sida agusama.
ImmununoDeficiency-iyi ndwara igaragazwa no gucika intege ko kwikingira k'umubiri bituma udashobora guhangana n'indwara
Syndrom-sida ni uruvange rw'ibimenyetso bigaragara ku muntu ufite umubiri utagishobora guhangana n'indwara mu buryo busanzwe
Igisobanuro cya SIDA gishingiye ku byo bita CD4+T-cells count(wamfasha niba uzi uko babivuga mu kinyarwanda).Abantu bakuru kandi bazima ubusanzwe bagira CD4+T-cells counts zihwanye n'1000 cyangwa hejuru naho abanduye agakoko ka Sida baba basigaje gusa 200 CD4+T-cells count cyangwa hasi.
Iyi Virusi ya SIDA yasanzwe aha hakurikira:
-mu maraso
-amashereka
-amacanshwe
-amasohoro
-amarira
-amazi aturuka mu gitsina
ariko nubwo iboneka aha nagaha aho ikunze kwandurira ni
-amaraso
-amazi yomu gitsina
Aho ikunze kwandurira:
* mu
maraso,
*iyo habaye imibonano mpuzabitsina(mu gituba,mu kanwa,mu kibuno,abagoren'abagore,abagabo n'abagore,
abagabo n'abagabo,gushyira imboro mu gituba)
* iyo umubyeyi ayanduje umwana mu gihe atwite
no mugihe cy’ivuka.
*Agakoko ka SIDA gashobora kwandurira mu maraso biciye
mu guterwa amaraso igihe umuntu abikeneye kwa muganga
*gusangira
ibikoresho by’inshinge ziterwa n'abantu banduye SIDA
*ushobora kwandurira mu gusomana iyo muhuje amacanshwe mufite udusebe mu kanwa.
AHO UTAKWANDURIRA VIRUSI YA SIDA
-icyuya
-amarira
-inkari
-gukoranaho
-kuba mu nzu imwe
-gusangira amashuka
-kurumwa n'umubu
-amasahane
-kogera muri duche imwe
-telefone
-gufata ku rugi
-gusangira
-kujya muri WC imwe
-gusomana nta macanshwe muhuje
IBIMENYETSO
Umuntu ashobora kuba yaranduye Virusi ya SIDA ariko ntagaragare nk'umurwayi ndetse akaba atarwaye Sida ariko akaba yayitera abandi bakayirwara, ibi bigora abashakashatsi kuko umuti ukora gusa iyo virusi yavuyemo indwara.
Impamvu yaba ari:
-uburyo bwa kamere budasanzwe bubarinda SIDA
-kuba baranduye ubwoko bwa SIDA budakaze
-ubusanzwe SIDA ishobera kwiryamira mu muntu kugeza ku myaka 10 itaragaragaza ibimenyetso byayo muri icyo gihe cyose iba irimo gusenya uburYo umubiri ushobora kwikingiramo.
Ariko hari ubwo sida yigaragaza gusa mu byumweru 3 umuntu akiyandura.Iyo ngo aba ari ubwoko bwa SIDA buremereye. Ku bana SIDA ishobora kwigaragaza nyuma y'imyaka ibiri.
Indwara z'ibyuririzi zituma umurwayi:
*aribwa mu nda
*Koma-kutamenya aho uri
*gukorora
*kumira ukababara
*kumva unaniwe cyane
*guhinda umuriro
*kudahuza gahunda k'umubiri
*guta umutwe no kwibagirwa
*engine
*kubira icyuya
*gutakaza ibiro
*kuruka
*guhumeka nabi
*diarrhee
*umutwe ubabaza
*kwishimagura
*igicuri
*ibisebe ku munwa, mu muhogo no ku gitsina
*kwishimagura ku gitsina
*kurwara mu matwi
*kurwara amaso
* kugira ibiraba ku ruhu no ku mubiri,
* kubyimba kw’ibice bifite amazi yo mu mubiri,
* no kurwara umutwe ushobora
kumara icyumweru cyangwa se bibiri.
*za cancer zinyuranye
Umurwayi wa sida hari igihe yumva byamurangiriyeho agiye gupfa ubundi akoroherwa, ariko akenshi SIDA yangiza umuntu ku buryo nta kintu aba agishoboye kwikorera.
NDWAYE SIDA
NDWAYE SIDA
Bangambiki
Numvise inkuru y'incamugongo
Ibikoba birankuka
Amabere yikora ntonsa
Nshika umugongo.
Ndwaye Sida!Sida!
Iryavuzwe riratashye
Karabaye!
Birabe ibyuya ntibibe amaraso
Nguye mu kantu
Mbuze urwo mvuga
Ni ukuruca nkarumira.
Umuruho ntuhebeba
Hahebeba nyirawo
Ntawe muri yombi
Ntwawe intambike
Mbonye uko intama zambarwa
Ndasa n'ubwire bwije nabi
Inyibye umugono
Ndagatoye
Ingiriye ibya mfura mbi
Inkamiye mu kitoze
Inkamuriye umuravumba mu mazuru
Inyanitse ahanze uburo
Inseye itanzitse
Ingeretseho urusyo
Inywesheje amaganga
Inyogeyeho uburimiro
Ngwiriwe n'urugogwe
Mbonye urw'imbwa yaboneye kw'iriba
Ibintu bigeze iwa Ndabaga.
Ngeze ku kaburembe
Arimo gishigisha ntavura
Ariko barampanuye Ndanangira
Mbazirika ku katsi
Ntazi ko nihima
Nasukumaga amazi
Nkaba ibyatsi
Nkandika umunani
Nkabarizwa mu kabari
Ngataramana n'inkumi
Nkazinduka iya Rubika
Nkayirara ku ibaba
Nshaka iyo zahiye
Nkavuga aya ndongo
Barampanaga
Igiti gikoma iki!
Nkavunagurira ibiti mu matwi
Nkavunira agati mu ryinyo
Nkiraza i Nyanza
Nkigira uw'ejo
Nkigira nyoninyinshi
Nkumva bitandeba
Baca umugani ku manywa
Nkiyita biti bibisi
Bagata inyuma Yahuye.
Inzira ntibwira umugenzi
Umanika agati wicaye
Wajya kukamanura ugahaguruka
Koko umusore umuhana avayo
None amazi yarenze inkombe
Akarenze umunwa
karusha ihamagara
Ntuye ahaga
Ndaririra mu myotsi
Mpeze mu ngabo ya Sabyombyi
Ndi hagati y'amenyo nk'ururimi
Ndi hagati y'umupfu n'umupfumu
Singira shinge na rugero
Mbuze epfo na ruguru Inkenyeje rushorera
Insize iheruheru
Nimyije imoso.
Abanjye barampunga
Abo twasangiraga impamba
barampindutse
Baranyishisha nk'ubushita
N'abo nari nzi,nta gashweshwe
Nta mpuhwe bamfitiye
Barambyina ku mubyimba
Baranshunanira inzara
Barandeba bakandenza ingohe
Bakazunguza umutwe
Natutswe n'Imana
Ndaye ntaraye
Ndiriwe sindamutse
Ni ukubona bucya
Ndi mu mazi abira
Ndaza umutima iswa
Ndareba isi ikansiga
Nkifata micunda na minagwe
Ntawe unywera ho amazi
Bampaye akato
Ngo mfite agakoko
Ndabunza imitima
Ndatereka inzara n'umusatsi
Nkirya nkimara
Nkeza ayo mu gahanga
Nkaruha uwa Kavuna
Ngatuma imbwa kurahura
Nkibaza inkwi n'amazi
Ngacuranywa amazi n'isazi
Ndabunza inkondwe mu bakazana
Ndatega amashyi amashyiga
Ngeze ku buce
mu icuraburindi
Ndayacekwa
Ndiganya intaho
Ndisiga nkisanga
Ndashya ingohe
Ndacana intoki
Mpfanye agahiri n'agahindi
Nguzwe n'ishyamba
Ndarebera izuba munsi y'umusego
Nyoye ishingwe
Ndakamira mu kiva
Ndavomesha urutete
Ndatega zivamo
Ndatanaga ibishwi
Ndafata ayaguye
Ndahembera uwazimye
Nabaye umuzimu
Nsigaye ndi amagufwa
Ndahomera iyonkeje
Ndacuma ibyashiririye
Ndasera mu nda
Ibintu byandogeranye
Ndi mu icuraburindi
Ndi mu y'abagabo
Reka ninyare mu isunzu
Niyandayande
Nsange umupfumu
Nkubite ibipfukamiro hasi
Anyambarize Lyangombe
Ndebe ko
nakwirenza umunsi.
Inkuru zifitanye isano n'iyi
1.Ntukazire Imboro n'Igituba
2.Mbese Nakwandurira mu Gusomana?
3.Nakora iki Agakingirizo Kancikiyeho?
4.Kuganiriza Umwana w'Umusore cyangwa Inkumi Ibyerekeranye n'Igitsina
5.Sida:Imiti no Kwirinda
6.Sida:Icyo Ari cyo nuko Yandura
7.Kurya Neza Ukabana N'Indwara ya Sida
Bangambiki
Numvise inkuru y'incamugongo
Ibikoba birankuka
Amabere yikora ntonsa
Nshika umugongo.
Ndwaye Sida!Sida!
Iryavuzwe riratashye
Karabaye!
Birabe ibyuya ntibibe amaraso
Nguye mu kantu
Mbuze urwo mvuga
Ni ukuruca nkarumira.
Umuruho ntuhebeba
Hahebeba nyirawo
Ntawe muri yombi
Ntwawe intambike
Mbonye uko intama zambarwa
Ndasa n'ubwire bwije nabi
Inyibye umugono
Ndagatoye
Ingiriye ibya mfura mbi
Inkamiye mu kitoze
Inkamuriye umuravumba mu mazuru
Inyanitse ahanze uburo
Inseye itanzitse
Ingeretseho urusyo
Inywesheje amaganga
Inyogeyeho uburimiro
Ngwiriwe n'urugogwe
Mbonye urw'imbwa yaboneye kw'iriba
Ibintu bigeze iwa Ndabaga.
Ngeze ku kaburembe
Arimo gishigisha ntavura
Ariko barampanuye Ndanangira
Mbazirika ku katsi
Ntazi ko nihima
Nasukumaga amazi
Nkaba ibyatsi
Nkandika umunani
Nkabarizwa mu kabari
Ngataramana n'inkumi
Nkazinduka iya Rubika
Nkayirara ku ibaba
Nshaka iyo zahiye
Nkavuga aya ndongo
Barampanaga
Igiti gikoma iki!
Nkavunagurira ibiti mu matwi
Nkavunira agati mu ryinyo
Nkiraza i Nyanza
Nkigira uw'ejo
Nkigira nyoninyinshi
Nkumva bitandeba
Baca umugani ku manywa
Nkiyita biti bibisi
Bagata inyuma Yahuye.
Inzira ntibwira umugenzi
Umanika agati wicaye
Wajya kukamanura ugahaguruka
Koko umusore umuhana avayo
None amazi yarenze inkombe
Akarenze umunwa
karusha ihamagara
Ntuye ahaga
Ndaririra mu myotsi
Mpeze mu ngabo ya Sabyombyi
Ndi hagati y'amenyo nk'ururimi
Ndi hagati y'umupfu n'umupfumu
Singira shinge na rugero
Mbuze epfo na ruguru Inkenyeje rushorera
Insize iheruheru
Nimyije imoso.
Abanjye barampunga
Abo twasangiraga impamba
barampindutse
Baranyishisha nk'ubushita
N'abo nari nzi,nta gashweshwe
Nta mpuhwe bamfitiye
Barambyina ku mubyimba
Baranshunanira inzara
Barandeba bakandenza ingohe
Bakazunguza umutwe
Natutswe n'Imana
Ndaye ntaraye
Ndiriwe sindamutse
Ni ukubona bucya
Ndi mu mazi abira
Ndaza umutima iswa
Ndareba isi ikansiga
Nkifata micunda na minagwe
Ntawe unywera ho amazi
Bampaye akato
Ngo mfite agakoko
Ndabunza imitima
Ndatereka inzara n'umusatsi
Nkirya nkimara
Nkeza ayo mu gahanga
Nkaruha uwa Kavuna
Ngatuma imbwa kurahura
Nkibaza inkwi n'amazi
Ngacuranywa amazi n'isazi
Ndabunza inkondwe mu bakazana
Ndatega amashyi amashyiga
Ngeze ku buce
mu icuraburindi
Ndayacekwa
Ndiganya intaho
Ndisiga nkisanga
Ndashya ingohe
Ndacana intoki
Mpfanye agahiri n'agahindi
Nguzwe n'ishyamba
Ndarebera izuba munsi y'umusego
Nyoye ishingwe
Ndakamira mu kiva
Ndavomesha urutete
Ndatega zivamo
Ndatanaga ibishwi
Ndafata ayaguye
Ndahembera uwazimye
Nabaye umuzimu
Nsigaye ndi amagufwa
Ndahomera iyonkeje
Ndacuma ibyashiririye
Ndasera mu nda
Ibintu byandogeranye
Ndi mu icuraburindi
Ndi mu y'abagabo
Reka ninyare mu isunzu
Niyandayande
Nsange umupfumu
Nkubite ibipfukamiro hasi
Anyambarize Lyangombe
Ndebe ko
nakwirenza umunsi.
Inkuru zifitanye isano n'iyi
1.Ntukazire Imboro n'Igituba
2.Mbese Nakwandurira mu Gusomana?
3.Nakora iki Agakingirizo Kancikiyeho?
4.Kuganiriza Umwana w'Umusore cyangwa Inkumi Ibyerekeranye n'Igitsina
5.Sida:Imiti no Kwirinda
6.Sida:Icyo Ari cyo nuko Yandura
7.Kurya Neza Ukabana N'Indwara ya Sida
Monday, October 29, 2007
Subscribe to:
Posts (Atom)